चौथी पर्यंत हिंदी

मला यत्ता चौथी पर्यंत हिंदी यायचं नाही..

शाळेत विषयच नव्हता..

यायचं नाही म्हणजे नाही…अजाबात नाय…

म्हणून जे काही दिसेल ते मराठीतच समजून घ्यायचं..

मुकद्दर का सिकंदर हा सिनेमा..

आम्ही चाळकरी पोरं “मुकंदर का सिकंदर” असं म्हणायचो..

आणि त्याचा अर्थ आमच्या दृष्टीनं लिटरली मराठी होता: “मुकंदर ? …का सिकंदर?” म्हणजे “चहा की कॉफी?” ..
“मुकंदर ऑर सिकंदर ?”.. मेक युअर चॉईस…

कुर्बानी “पिच्चर” मध्ये आप जैसा कोई हे मस्त डिस्को गाणं आलं..

मूळ अर्थ कळत नसल्यानं जे ऐकू येईल ते खरं..

“आप जैसा कोई मेरी जिंदगी में आये..तो बाप बन जाये..”

सीरीयसली असंच वाटायचं..जोक करायचा म्हणून नव्हे..

मग थोड्या दिवसांनी..

“आप जैसा कोई मेरी जिंदगी में आये..तो वापस जाये..”

असं…

“तोहफा तोहफा..लाया लाया..”असं गाणं सुपरहिट्ट एकदम..

मला त्यात (शिवाजी महाराजांची असते तशी) “तोफ” हा शब्द दिसून मनापासून कोणीतरी युद्धासाठी तोफा घेऊन आलाय आणि तसं गाऊन श्रीदेवीला सांगतोय असं वाटायचं..

“तोफा तोफा लाया लाया..” काय चूक आहे त्यात?

पाण्याच्या टाकी विषयी माहिती देणारं “टाकी ओ टाकी ओ टाकी टाकी टाकी रे..” असंही एक सुंदर गीत होतं..

“प्यार करनेवाले प्यार करते है ‘शाम’ से..” असंही ढिंगचॅक गाणं माझं लाडकं..

‘शान’से हे नंतर कळलं..

पण संध्याकाळपासूनच चौपाटीवर जागा पकडून बसलेली गुटर्गू मंडळी बघून हा माझा अजाण वयातला अर्थही आता बरोबरच वाटतो..

माझा चाळीतला चाळूसोबती मला सिनेमाची स्टोरी सांगत होता..

“….अरे तो प्रेम चोप्रा ना मीनाक्षी शेशाद्रीवर बलात्कार करतो..”

“म्हणजे काय करतो नक्की ?” मी ज्ञानलालासेनं विचारता झालो..

तो थोडा विचारात पडला..

मग …”अरे बलात्कार..म्हणजे हिकडे तिकडे हातबीत लावून सतावतो तिला तो..”

हलकेच मला समजावत तो वदला..

दोघेही तिसरीत होतो..असो..

मराठी, संस्कृत वगैरे मध्येही ऐकून अर्थ लावण्याची बोंबच होती..

“सा विद्या या विमुक्तये” हे शाळेचं बोधवाक्य मला “चावी द्याया विमुक्तये” असं ऐकू यायचं..

अर्थ नाहीच कळायचा..पण चावी किंवा किल्लीशी संबंधित..चावी द्यायला हवी आहे..किंवा तत्सम काहीतरी वाटायचं..

“सदाचार हा थोर सांडू नये तो” हे मला “सदाचार हा थोर सांडून येतो” असं ऐकू यायचं..म्हणजे “मी जरा जाऊन सदाचार सांडतो आणि येतोच परत लगेच..”

”आज ये अंगणा पाहुणा गोजिरा..” अशी कविता होती..

त्यात “श्रावणी न्हातसे..अश्विनी गातसे..” अशी ओळ होती..

मला आमच्या वर्गातल्या त्याच नावाच्या मुली अनुक्रमे नहात आणि गाणं गात आहेत असं डोळ्यासमोर यायचं..

“आली आली सर ही ओली..” हे गाणं ऐकलं की धुवांधार पावसात भिजून ओले झालेले साळवी सर (सर्वात कडक्क सर..!!) वर्गाच्या दारात आलेत असं वाटायचं..

गंजका खिळा,पत्रा वगैरे लागला की धनुर्वात होतो असं ऐकलेलं..आम्ही एकमेकांना सांगायचो..”अरे पत्रा लागलाय ना तुला..आता तुला धनुर्विद्या होणार”.. की बिचारा कापलेला पोरगा गळफटायाचा..

नगरपालिकेच्या व्यायामशाळेत दर शनिवारी शेंदूर लावून आम्ही सगळे हनुमान स्तोत्र म्हणायचो..

तालीम मास्तर खड्या आवाजात “भीमरूपी महारुद्रा” सुरु करायचे..

खोब-याच्या आशेनं आम्ही उभे असायचो..

त्यात एका ठिकाणी “हे धरा पंधरा श्लोकी लाभली शोभली बरी..” अशी ओळ यायची..

मला एकदम वाटायचं की श्लोक संपले आणि मास्तर काहीतरी “हे धर” म्हणून सांगताहेत..म्हणून एकदा मी “धरायला” पुढेही झालो होतो..

पुढे हायस्कूल सुरु झालं..बरंच काही नीट समजायला लागलं..जमिनीवर टाकून बसायची बस्करं गेली आणि लाकडी बेंच आली..

मग चुपचाप समोरच्या डेस्कात कर्कटकानं खोदखोदून आरपार भोकं पाडण्याची वर्षं सुरु झाली..

मज्जा..!!

लेखक : नचिकेत गद्रे

कुठेतरी छानसे वाचलेले ………

प्रेमाची निशाणी ???

जरूर वाचा….

आपल्याला सगळ्यांनाच माहित आहे कि ताजमहाल प्रेमाची निशाणी म्हणून ओळखला जातो…….
पण काही इतर गोष्टी जे फार कमी लोक जाणतात त्या ह्या अश्या————
१) मुमताज हि शहाजहानची ४ थी बायको होती.

२) मुमताजशी लग्न करता याव म्हणून शहाजहानने तिच्या नवऱ्याचा खून केला.

३) मुमताज तिच्या १४ व्या बाळंतपनात मेली.

४) त्या नंतर शहाजहानने तिच्या बहिणीशी लग्न केल.
.
.
.
अरे मला सांगा यात काय घंटा प्रेम आल ??????????????

कुठेतरी छानसे वाचलेले ………

संस्कृती

शेवटी संस्कृती म्हणजे बाजरीची भाकरी…

वांग्याचे भरीत..

गणपतीबाप्पा मोरया ची मुक्त आरोळी.

केळीच्या पानातली भाताची मूद आणी त्यावारचे वरण.

उघड्या पायांनी तुडवलेला पंचगंगेचा काठ…

मारूतीच्या देवळात एका दमात फोडलेल्या नारळातली उडालेले पाणी…
दुस-याचा पाय चूकुन लागल्यावर देखील आपण प्रथम केलेला नमस्कार..

दिव्या दिव्यादिपत्कार…

आजीने सांगितलेल्या भुतांच्या गोष्टी…

मारुतीची न जळणारी आणि वाटेल तेव्हा लहानमोठी होणारी शेपटी…

दस-याला वाटायची आपट्याची पाने…

पंढरपुरचे धुळ आणि अबिर यांच्या समप्रमाणात मिसळून खाल्लेले डाळे आणि साखरफुटाणे…

सिंहगडावर भरुन आलेली छाती आणी दिवंगत आप्त्यांच्या मुठभर अस्थींचा गंगार्पणाच्या वेळी झालेला स्पर्श…
कुंभाराच्या चाकावर फिरणा-या गोळ्याला त्याचे पाण्याने भिजलेले नाजुक हात लागून घाटादार मडके घडावे तसा ह्या अद्र्श्य पण भावनेने भिजलेल्या हांतानी हा पिंड घडत असतो.

कुणाला देशी मडक्याचा आकार येतो.

कुणाला विदेशी कपबशीचा….

पुरुषोत्तम लक्ष्मण देशपांडे……

कुठेतरी छानसे वाचलेले ………

क्षणभंगुर

१० :१५ ची CST लोकल
ट्रेन सुटली ..धावता धावताच तो चढला .. धावत पळत.. कसा बसा गर्दीतून तो आत शिरला.. आत मध्ये येताच क्षणी त्याची नजर पुढच्या दरवाज्या जवळ… तो पूर्णपणे कावरा बावरा.. बहुतेक त्याची नजर तिलाच शोधात असावी.. बराच वेळ..त्याने पाहिलं .. पुढच्या दोन्ही दरवाज्यांजवळ येऊन पाहिलं.. त्याच्या नजरेत..एक भीती.. एक हुरहूर.. तिच्याबद्दलची काळजी.. दिसत होती.. त्याने गर्दीतून शेवटी वाट काढत पुढच्या दरवाज्याजवळ येऊन परत खात्री केली.. रुमाल काढून घाम पुसला..लगेच काहीतरी आठवल्यासारख त्याने ..आपला मोबाईल फोन बाहेर काढला.. मोबाईल मध्ये नंबर शोधून..लगेच फोन केला.. नुसताच हेलो हेलो ऐकू आलं ..तिकडून काहीच आवाज येत नसावा.. त्याने पुन्हा प्रयत्न केला.. पण मात्र नाईलाज.. शेवटी त्याने.. शांत राहण्याचा निर्णय घेतला..! पण..शांत राहून सुद्धा..तो इकडे तिकडे पाहत होता..कि ती कुठे बसली तर नाहीये ना..!

खर तर.. त्याची ही रोजची सवय झाली होती.. रोज स्टेशन वर त्याने तिची वाट पाहणे.. तिचे ट्रेन मध्ये चढणे..त्याचे तिला पाहणे.. रोजचा एकत्र ट्रेन मधला प्रवास..! गर्दीतून… त्याने तिला दिलेलं स्मितहास्य..अन त्यावर..तिने ही दिलेला प्रतिसाद.. असं दोघांच ..प्रेम वाढत गेलं.. प्रेमाच्या बंधनात दोघे अडकले.. जसा रोजचा प्रवास तसा आयुष्याचा प्रवास सुद्धा एकत्र करण्याचं त्यांनी ठरवलं .. पण नियतीला ते मान्य नव्हतं..घडू नये तसचं घडलं..

एके दिवशी अचानक….ट्रेन मध्ये आरडा ओरडा…. बायकांच्या किंकाळ्या.. माणसांची गडबड.. ट्रेन थांबवण्यासाठीची लोकांची धडपड.. सारे वातावरण भयानक.. “कोणी चैन खेचा चैन खेचा..मुलगी पडली ” अश्या हाका. ट्रेन मधले लोकं उठून बाहेर पाहायला लागले.. ट्रेन थांबली.. पण … ट्रेन थांबण्या आधीच ..सार संपलं होतं… तीच मुलगी ट्रेन मध्ये चढताना.. पाय घसरून पडली होती.. तिचे शरीर ट्रेन आणि प्लाटफोर्म मधल्या अंतरात अडकलं होतं.. काही समजण्याच्या आधीच.. तीच आयुष्य संपलं होतं.. त्याच्या नजरे समोर ती त्याला कायमची सोडून गेली होती.. सार निःश्ब्ध.. हृदयाचे ठोके चुकले…या परिस्थितीत काय करावं..त्याला काहीच कळत नव्हतं.. जमलेल्या लोकांनी आणि पोलिसांनी.. राहिलेल्या गोष्टींची जबाबदारी घेतली..पण त्याचं मन आतून पूर्णपणे ढासाळून गेलं होतं…नुसतं स्तब्ध होऊन तो तिच्या कडे पाहत राहिला …. मगाशीच आल्या आल्या तिने मारलेल्या गप्पा.. त्यांनी एकत्र घालवलेले सारे क्षण आठवायला लागले… आपलं माणूस आपल्याला कायमचं सोडून गेल्यावर त्याची झालेली दयनीय अवस्था पाहून.. डोळ्यात आसवांनी आपोआप वाट धरली होती… आयुष्य हे किती क्षणभंगुर असतं.. ह्याचा अनुभव फार जवळून त्याला जाणवला.. त्याच जागी तो ..एकटाच रडत बसला. .

आज पण तो रोज तिची वाट पाहतो.. तिकडेच.. त्याचं जागी.. १०:१५ ची CST पकडतो.. लोकल मध्ये चढल्यावर…असाच काहीसा तिला तो रोज शोधत राहतो..अन…नंतर परत.. सार आठवून . भरगच्च डोळ्यांनी निस्तब्ध अश्रू गाळत शांत बसतो..

आयुष्य हे क्षणभंगुर आहे.. आपल्या वर प्रेम करणारे आपली काळजी करणारे बरेच लोकं असतात.. आपण नसण्याने त्यांच्या आयुष्यात काय घडू शकत याचा विचार करा.. घाई.. ऑफीस… सगळ्यांच्याच नशिबी असतं..पण जीवन हे अमूल्य असतं.. ह्याचा विचार करा..अन आजपासून..जपून प्रवास करा..

कुठेतरी छानसे वाचलेले ………

आई असण्याआधी तुझी असलेली मी

​खूप सुंदर पत्र आहे…दीपाचे…त्याचा शेवट खूप आवडला…”आई असण्या आधी तुझी असलेली.”
माझ्या पिल्लांच्या बाबास – लेखिका – दीपा मिट्टीमनी
(२३)
माझ्या पिल्लांच्या बाबास,
खरं तर कुठून सुरुवात करावी तेच कळत नाहीये. हा असा अबोला निर्माण झाला की मला फार अस्वस्थ व्हायला होतं. गुंता सुटेपर्यंत मला चैन पडत नाही. तुझी मनापासून माफी मागून मगच पुढे बोलते. खरतर नवरा बायको ह्या नात्यात आपण फारसे कधी भांडत नाही पण आई वडील ह्या भूमिकेत शिरलो की अनेकदा वादाचे प्रसंग उभे राहतात. आणि त्याला कारण म्हणजे आपल्या पिल्लांवर असलेलं आपलं जीवापाड प्रेम. दोन वेगळी मते असली की आपलच कसे बरोबर आहोत ह्या इरेला पेटून आपण आपल्यातलंसामंजस्यच विसरून जातो. मग शब्दाने शब्द वाढत जातो आणि दोन ध्रुव गाठले जातात. नंतर शांतपणे विचार केल्यावर कळतं की आपलं चुकलंच, जरा जास्त ताणून धरलंगेलं. पण ही सगळी नंतरची उपरती. काही जीवघेणे शब्द जातात आणि मग ते वार करून बसतात. ते परत घेता येत नाहीत कितीही इच्छा असली तरीही. काल रागाच्या भरात मी जास्त बोलले हे खरं तसं बोलायला नको होतं हेही खरं पण इतक्या टोकाची भूमिका घेण्यापर्यंत मी का पोचले असेन ह्याचा कधी विचार केला आहेस.
खरंतर विषय किती साधा होता. मनूची डेंटल व्हिजीट होती. तू म्हणाला होतास मी नेतो मग आयत्या वेळी तुझे कॉल मीटिंग, मला म्हणालास तू जा. तुला मिळेल सुट्टी. आणि मला त्याचाच राग आला. आई असले म्हणून प्रत्येक वेळी मी का धावपळ करायची सगळी? मग लाचारपणे बॉसला विचारलं, दोन ट्रेन बदलून घरी आले. आणि गेले. मी ठरवलं होत आज निवांत रमतगमत लेकसाइडने चालत कॉफीचे घुटके घेत यावं. तू लवकर येणार आहेस तर आज आपण जरा आराम करावा. तुला हे सांगितलं तर तू म्हणालास तुझी कॉफी माझ्या मिटिंग पेक्षा महत्वाची आहे का? तर त्याच उत्तर आहे ‘हो’. त्या क्षणाला ती महत्वाची होती माझ्यासाठी आणि ह्याचा अर्थ अजिबात असा होत नाही की तू किंवा मुली माझ्यासाठी महत्वाचे नाहीत. भांडताना मूळ मुद्दा राहतो बाजूला आणि शाब्दिक चढाओढ सुरु होते. तार्किक सुसंगती हरवून बसतो आणि त्या क्षणाला जिभेवर जे येईल ते बोलतो आपण. अशाच भरात मी वैतागून काहीबाही म्हणाले. बस तेवढच एक लावून धरलंस आणि त्या क्षणापासून जो अबोला धरला आहेस तो आतापर्यंत.
खूप थकले आहे रे मी सगळीकडे धावून धावून सगळं करताना. संसार हा एक अखंड चालणारा यज्ञ आहे. त्यात आहुती टाकतच राहावी लागते. मुली, त्यांचे अभ्यास, नोकरी,घराची कामं, तुझी परदेशवारी, तेवढ्या काळात सगळं एकटीने लढवणं, आजारपणं, खेळ, वाढदिवस …. ही यादी संपतच नाही. सतत सेवेस, हाकेस, धावपळीस तत्पर राहावं लागतं . सुपरवुमन चा रोल करून जाम दमले आहे. वाटतं बास आता नाही झेपत हे सारं. ह्या सगळ्यात माझी मी कुठेतरी हरवून गेले आहे. दोन शब्द स्वत:शी बोलायला फुरसतच नाही. 

कधी कधी वाटतं पूर्वीच्या बायका चूल आणि मूल एवढ्यात अडकलेल्या होत्या तेच बरं होतं. रीतसर विभागणी होती . स्वप्नांची क्षितीजं नाहीत की ध्येयाची निशाणं नाहीत. वयाच्या पाचव्या वर्षापासून तुला संसारच करायचा आहे हे मनी बिंबलेलं असायचं. ह्या एकविसाव्या शतकात स्त्री म्हणे मुक्त झाली. मुक्त कसली मला वाटतं जास्तच अडकली. करीयरच्या नावाखाली एक दार तर उघडं झालं. पण उंबरयात बसवलेल्या बेड्यांकडे तिचं लक्षच नव्हतं. ती वासरं सोडतात ना पाण्यावर, लांब कासरा बांधून तसंच. सोडल्यावर वासराला वाटतं आपण आता मुक्त आहोत आणि ते धडाधडा धावू लागतं. आणि मग काही अंतरावर त्या कासरयाचा परीघ संपतो आणि त्याच्या मानेला एक जोरदार झटका बसून ते अडखळतं. मुलींचं तसच होतंय. स्त्री पुरुष समानतेच्या नावाखाली त्यांना मुलांसारख वाढवलं जातं. करियरच्या दिशा दाखवल्या जातात. आणि मग लग्न होताक्षणी तिने मागच्या शतकातल्या कर्तव्यदक्ष गृहिणीची भूमिका घेण अपेक्षिल जातं.
मग ह्याचा अर्थ मला हा संसार, मुली नको आहेत असा होतो का ? तर नाही हे सगळ मलाही प्रिय आहे. फक्त मला ह्या सगळ्यातून थोडी सुट्टी हवी आहे. निदान अधूनमधून. आता तू म्हणशील मी करत नाही का काही मदत? तर तसंही नाहीये तुझ्या परीने होईल ती सगळी मदत तू करतच असतोस फक्त प्रत्येक वेळी मला गृहीत धरून. म्हणजे तू जेव्हा घरी आहेस तेव्हा जे जमेल ते तू करणार. मी मात्र सगळं जमवून मगच बाहेर पडायचं . ह्या सगळ्याचा खूप ताण येतोय माझ्यावर. किती पटकन तू ठरवतोस मी आज उशीरा येईन, लवकर जाईन, रविवारी माझी पार्टी आहे, पुढच्या आठवड्यात मी नाहीये. मी असं परस्पर काही ठरवू शकते? मला मुभाच नाहीये ती. इतकं करकचून बांधून टाकल्यासारखं वाटतं कधीकधी. मधेच लटकलेल्या पतंगासारखी अवस्था झालीये आजच्या स्त्रीची. म्हणजे नोकरी करावी तरी कसरत आणि न करावी तरी घुसमट. अगदी त्रिशंकू अवस्था. एक मूल झाल्यावर सगळं सांभाळता येत नाही म्हणून कित्येक शिकलेल्या मुली आज घरी बसून आहेत. मुलांमध्ये जीव अडकतो खरा पण चोवीस तास तेच करत बसण्याच ट्रेनिंग पण नाहीये त्यामुळे एका प्रकारच्या नैराश्याच्या गर्तेत सापडल्यासारखं होतय. घरीच बसायचं तर कशाला एवढा आटापिटा करून शिकलो? असाही प्रश्न उभा राहतो. ह्या सगळ्यावर मात करून धडपडून नोकरी करायचीच तर तिची उडणारी तारांबळ बघवत नाही. का दोघं मिळून सांभाळू शकत नाहीत? कदाचित खरया अर्थाने समानता यायला अजूनही काही शतकं जातील पण तोपर्यंत निदान परस्पर सामंजस्याने वागून ही गाडी सांभाळूया? एक चाक थकलं तर दुसरही अडकतच. माहीत आहे ना?

असो. तुला इजाजत सिनेमा आठवतोय. त्यात माया आहे बिनधास्त, बेधडक, मोटारसायकल चालवणारी. ती हळवी आहे पण खंबीर आहे. आणि त्याउलट महेन्दर ची बायको सुधा लग्न, संसार, घराच्या चौकटीत रमणारी, इस्त्रीचे कपडे मोजून घेणारी. माझ्यामध्ये दोघीही आहेत मायाही आणि सुधाही . माया बनून मी मुक्त धावले तरच सुधा बनून चौकटीत परत येऊ शकते. पण दोघींचं प्रेम महेन वरच आहे हे कायम लक्षात ठेव .
आई असण्याआधी तुझी असलेली मी .

हृदयविकार

​बंगळुरू येथील प्रसिद्ध नारायणा हृदयालय रुग्णालयाचे प्रमुख डॉ. देवी शेट्टी यांनी हृदयविकार आणि त्यासंबंधी घ्यावयाच्या उपायांसंदर्भात केलेले मार्गदर्शन.

 

प्र. – हृदयाची काळजी कशी घ्यावी?

उ. – १) योग्य खान-पान, कमी कार्बोहाड्रेटस, जास्त प्रोटीन आणि कमी तेल. 

२) आठवड्यातून किमान अर्धा तास चालणे, लिफ्टचा वापर न करणे, एका ठिकाणी जास्त वेळ बसू नये. 

३) स्मोकिंग बंद करावी. 

४) वजन नियंत्रणात ठेवणे. 

५) बी. पी. (ब्लडप्रेशर) आणि शुगर नियंत्रणात ठेवणे.
प्र. – नॉनव्हेजमध्ये मासे हृदयासाठी चांगले असतात का?

उ. – नाही
प्र. – एखाद्या तंदरुस्त व्यक्तीला अचानक हृदयविकाराचा झटका का येतो?

उ. याला सायलेंट अटॅक म्हणतात. त्यामुळे वय वर्षे ३० नंतर नियमित चेकअप करावे.
प्र. – हृदयविकार हा अनुवंशिक आजार आहे का?

उ. -नाही..!
प्र. – हृदयावरील तणाव कमी करण्यासाठी काय केले पाहिजे.

उ. – आयुष्याकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन बदलायला हवा. प्रत्येक गोष्ट मिळालीच पाहिजे असा अट्टाहास करू नये.
प्र. –  चालणे चांगले की जॉगिंग? जिममध्ये व्यायाम केल्यास हृदयासाठी चांगले असते का?

उ. – चालणे कधीही चांगलेच. जॉगिंंगमुळे शरीराच्या जॉईंट्सना इजा पोहोचू शकते.
प्र. – कमी रक्तदाब असलेल्या व्यक्तींना हृदयविकार होतो का?

उ. – शक्यता फारच कमी.
प्र. – कोलेस्ट्रॉल वाढण्याची प्रक्रिया कधी होते. ३० वर्षांनंतर कोलेस्ट्रॉलची काळजी घ्यावी का?

उ. – शरीरात लहानपणापासूनच कोलेस्ट्रॉल असते.
प्र. – अनियमित खाण्यामुळे हृदयावर काय परिणाम होतो.

उ. – अनियमित खात असा आणि त्यातही जंकफूड असेल तर पचनसंस्थेमध्येच गडबड होते. 
प्र. – औषध न घेता कोलेस्ट्रॉल कसा नियंत्रणात आणावा?

उ. – खाण्यावर नियंत्रण, नियमित चालणे आणि आक्रोड खाणे.
प्र. – हृदयासाठी कोणते अन्न चांगले आणि वाईट आहे?

उ. – फळे आणि भाज्या हृदयासाठी चांगल्या. तेल सर्वांत वाईट.
प्र. – कोणते तेल चांगले? सूर्यफूल, शेंगदाणा, सोयाबीन, ऑलिव्ह ऑईल?

उ. – सवर्च तेल वाईट. 
प्र. – नियमित वैद्यकीय तपासणी म्हणजे काय?

उ. – वय वर्षे ३० नंतर सहा महिन्यांतून एकदा रक्त तपास करवी, शुगर आणि कोलेस्ट्रॉल, बी.पी. चेक करावा. डॉक्टरांच्या सल्ल्याने ट्रेड मील आणि इको टेस्ट करावी.
प्र. – हृदयविकाराचा झटका आल्यानंतर प्रथमोपचार काय करावेत?

उ. – त्या रुग्णाला तत्काळ झोपवावे, त्याच्या जिभेखालच्या बाजूला ऍस्पिरीन किंवा सॉरबिट्रेट ही गोळी ठेवावी. वेळ न दवडता आणि ऍम्ब्युलन्सची वाट न पाहता जवळच्या हृदयविकार रुग्णालयात तत्काळ घेऊन जावे. बहुतांशी मृत्यू पहिल्या एक तासात होतात.
प्र. – ऍसिडीटी, गॅसेसमुळे छातीत होणारी जळजळ आणि हृदयविकाराचा त्रास हे कसे ओळखावेत?

उ. – डॉक्टरांकडे जाऊन ई.सी.जी. केल्याशिवाय हे समजणे कठीण आहे. 
प्र. – तरुणांमध्ये ३० ते ४० वर्षांच्या आत हृदयविकाराचा झटका येण्याचे प्रमाण का वाढले आहे?

उ. – चुकीची लाईफस्टाईल, स्मोकिंग, जंकफूड, व्यायामाचा अभाव यामुळे अमेरिका आणि युरोपपेक्षा तीनपट जास्तm हृदयविकाराचे रुग्ण India  आहेत. 
प्र. – अनेकांचे जीवनमान दगदगीचे आहे. अनेकांना रात्रपाळी करावी लागते. त्याचा परिणाम हृदयावर होतो का?

उ. – जेव्हा तुम्ही तरुण असता तेव्हा निसर्ग रक्षण करीत असतो. परंतु जसजसे वय वाढत जाते, तसा शरीरराचाही आपण आदर केला पाहिजे. यात बदल हवा.
प्र. – जवळच्या नातेवाईकांमध्ये लग्न केल्यामुळे जन्मलेल्या मुलाला हृदयाचा काही आजार असू शकतो का? 

उ. – होय! काही प्रमाणात मुलांमध्ये ही लक्षणे दिसू शकतात.
प्र. – उच्च रक्तदाब म्हणजे बी. पी. (ब्लडप्रेशर) नियंत्रित ठेवण्यासाठी घेण्यात येणार्‍या औषधांचे साईड इफेक्ट दिसतात का?

उ. – होय! अनेक औषधांचे साईड इफेक्ट असतात. मात्र, सध्या अनेक सुधारणा झाल्यामुळे आधुनिक औषधे अधिक चांगली आहेत. 
प्र. – जास्त चहा, कॉफी घेतल्यामुळे हार्टऍटॅक येतो का?

उ. – नाही!
प्र. – अस्थमाचा आजार आणि हृदयविकाराचा काही संबंध आहे का?

उ. – नाही!
प्र. – केळी खाल्ल्यामुळे बी. पी. नियंत्रणात येतो का?

उ. – नाही!
प्र. – जंकफूड म्हणजे काय?

उ. – फ्राईड केलेेले मॅकडोनल्डस आणि तत्सम ठिकाणी बनविले जाणारे अन्न, समोसा आणि मसाला डोसाही.
प्र. – नियमित चालण्यासाठी वेळ मिळाला नाही आणि एकाच जागी खूप वेळ बसून काम करावे लागत असेल तर काय करावे?

उ. – एकाच जागी तासाभरापेक्षा जास्त वेळ बसू नये. जागेवरच थोडा वेळ उभे राहावे किंवा एका खुर्चीवरून दुसर्‍या खुर्चीवर बसले तरीही चालते, पण आठवड्यातून पाच दिवस किमान अर्धा तास चालल्यास उत्तमच!
टीप : मित्रांनो, आजपर्यंत आपण विनोद, वात्रटिका, कविता, शेरोशायरी तसेच काही पांचट विनोद वाचून हसून मजा केली; 

परंतु आपल्या स्वत:च्या शरीराबद्दल आपण कधीच विचार केला नाही. 

तरी हा मेसेज वाचताना तुमचे पाच ते दहा मिनिटे नक्कीच गेले असतील. 

परंतु हा मेसेज वाचल्यामुळे माझ्या मित्रांनाच काय, सर्वांनाच याचा फायदा होईल…..
कारण माझ्या या ग्रुपच्या सर्वांचे जीवन अमूल्य आहे म्हणून ही पोस्ट केलीय!!

कपाळावर बुक्का लावलाय तो पुसून टाका

​” कपाळावर बुक्का लावलाय तो पुसून टाका !’..
तिरुपतीच्या देवळात विद्वान ब्राह्मण श्रीनाथशास्त्री नित्यनेमानं रोज विष्णूसहस्त्रनामाचं पठण करीत बसत असत. शास्त्रीबुवा अत्यंत गरीब होते..घरात अठरा विश्व दारिद्र्य नांदत होतं. मुलांच्या अंगावरचे कपडे फाटलेले असत..शास्त्रीबुवांची पतिव्रता पत्नी ठिकठिकाणी विरलेल्या..फाटलेल्या लुगडयाला गाठी मारून नेसायची ! रोजचं दारिद्र्य ते कसंबसं सहन करायचे..पण सणवार आले, दिवाळी आली की दारिद्रयाचे हे कांटे त्याना अधिकच रक्तबंबाळ करू लागायचे !..आस-पास..शेजारी-पाजारी दिवाळीची रोषणाई व्हायची. घरा-घरातली बायका-मुलं को-या कपडयांत वावरायची..पण शास्त्रीबुवांची मात्र फाटक्या कपडयात हिंडायची ! संस्कारित असल्यामुळे ती आपल्या पित्याला दोष देत नसत..पण..त्यांच्या मूक नजरेतील आर्तता श्रीनाथशास्त्रींच्या हृदयाला पिळवटून..भेदून जात असे. त्यांची पत्नीही त्याना एका शब्दानं कधी बोलत नसे..पण आपल्या देहावर असलेल्या लुगडयाच्या गाठीकड़े ती अतीव दयनीयतेनं पहात असे..त्यावेळीही शास्त्रीबुवाना अत्यंत अपराध्यासारखं होई !..

आजचा दिवसही सणाचा..दिवाळीचा होता !

घरातल्या दारिद्र्याच्या दर्शनाला कंटाळून पहाटेपासूनच श्रीनाथशास्त्री तिरुपतीच्या मूर्तीसमोर बसून विष्णूसहस्त्रनामाचं एक एक नाम वाचत होते. वाचता वाचता..हळू हळू त्यांचा कंठ दाटून आला..तिन्हीसांज व्हायला आली तरी पुढयातल्या पाटावर फक्त दोन तीन मूठ तांदूळ जमा झाले होते !..मुलं सकाळपासून उपाशी होती..आणि रात्रीच्या जेवणासाठी हे जमलेले तांदूळ कुणाच्याही दाती-ओठी लागण्यासारखे मुळीच नव्हते !

शास्त्रीबुवांच्या मनात विचार आला..

”..इतकी वर्षं आपण उपाशीपोटीसुद्धा परमेश्वराच्या

नामस्मरणात कधी ना खंड पडू दिला..ना कधीही

आपलं चित्त विचलीत होऊ दिलं ! पण..आज अस्वस्थ का वाटतंय ?…’परमेश्वर दयाळू असतो,’असं म्हणतात..मग त्याला आपली परिस्थिती काकळू नये ?..आपल्यावर दया दाखवावी, असं का वाटू नये ?…की ‘परमेश्वर दयाळू आहे’ ही अफवाच आहे ?…होय..तसंच असलं पाहिजे !..तसं नसतं तर अनेक वर्षं आपणास एवढे हलाखीचे दिवस

पहावे लागले नसते !…”

विचार करता करता शास्त्रीबुवांचे डोळे भरून आले.

पुढ्यातल्या पोथीवर अश्रुंचे थेंब टपटप पडत होते..त्यातला एक अश्रू पोथीतील एका शब्दावर नेमका पडला ! शास्त्रीबुवांनी डोळ्यातील पाण्याच्या पडद्याआडून त्या शब्दाकडे निरखून पाहिलं..

…तो शब्द होता ”दयाघन” !

त्या शब्दाकडे बघून श्रीनाथशास्त्री उपहासानं हसले.

जवळच एक कोळश्याचा तुकडा पडला होता..तो त्यांनी उचलला..आणि त्या ”दयाघन” शब्दावर फुली मारली !

त्याचवेळी श्रीनाथशास्त्रींच्या घरी कोणती घटना घडत होती, याची त्यांना सूतरामही कल्पना नव्हती !..

त्या तिन्हीसांजेला श्रीनाथशास्त्रींच्या घरासमोर डोक्यास काठेवाडी पद्धतीची पगडी बांधलेला..सतेज चेह-याचा तरूण येऊन उभा राहिला होता. त्यांनं आपल्यासमवेत आठ-दहा बैलगाड्या भरभरून सामान आणलं होतं. ते सर्वं सामान त्यानं शास्त्रीबुवांच्या घरासमोर उतरवलं. शास्त्रीबुवांच्या पत्नीजवळ त्यानं एक मखमली कापडाची थैली दिली..त्या थैलीत सुवर्णमुद्रा होत्या !..निघताना त्या तरुणानं शास्त्रीबुवांच्या पत्नीजवळ कसलासा निरोप दिला.

श्रीनाथशास्त्री अजून तिरुपतीच्या देवळातच बसलेले होते. अश्रूंनी पुढ्यातील पोथी भिजत होती..

इतक्यात त्यांच्या डोळ्यांसमोर नव्या-को-या कपड्यांतील त्यांची मुलं येऊन उभी राहिलेली दिसली..शास्त्रीबुवांना आश्चर्यच वाटलं. आपल्या मुलांनी हे नवे..कोरे कपडे कुठून आणले असतील ? ह्या प्रश्नानं ते साशंक होत..

मुलांच्या अंगावर ओरडले..

” काय रे !..कोणी दिले हे कपडे ? कुठून चोरून-बिरून आणलेत की काय ?”

दरिद्री माणसाला वैभव नेहमी पाप केल्याशिवाय मिळत नाही..असंच वाटत असतं ; त्यामुळे चोरी केल्याशिवाय आपली मुलं नवे कपडे घालणारच नाहीत..असं क्षणभर का होईना..पण गृहीत धरल्यामुळं श्रीनाथशास्त्री ओरडले होते. पण मुलं खुशीत असल्यामुळे पित्याच्या ओरडण्याला न घाबरता ती उत्तरली,

” बाबा,..इथे काय बसून राहिलात ? लवकर घरी चला !

आपल्या घरी खूप मज्जा मज्जा झालीयं !”

श्रीनाथशास्त्री घाईघाईनं निघाले.

घरी येऊन पहातात तर काय…घरभर दिवे तेजाळत होते..सर्वत्र उदबत्ती-धुपाचा सुवास दरवळत होता..एवढे दिवे लावायला तेल आलं कुठून ?..विचार करत असतानाच, नवं कोरं रेशमी लुगडं नेसलेली त्यांची पत्नी त्यांच्या स्वागताला आली..सुवर्णालंकारांनी ती सजली होती..शास्त्रीबुवा तिच्याकडे पहातच राहिले. त्यांनी विस्फारित नजरेनंच तिला विचारलं..

” एवढं सगळं वैभव अचानक आलं कोठून ?”

” काठेवाडहून बाराबंदी घातलेला एक व्यापारी आला होता.त्यानं आपल्या घराचा पत्ता विचारला..आणि आपल्याबरोबर आणलेलं हे सगळं सामान तो ठेवून गेला !..जाताना तुम्हाला एक निरोप देऊन गेलाय !”

शास्त्रीबुवांच्या पत्नीनं जे घडलं ते सांगितलं.

” काय निरोप दिलाय ?”

श्रीनाथशास्त्रींनी अत्यंत उत्कंठतेनं विचारलं.

” त्यानं निरोप दिलाय की..

‘शास्त्रीबुवांना म्हणावं पोथी वाचता वाचता कोळशानं माझ्या कपाळावर त्यांनी जो बुक्का लावलाय तो पुसून टाका !’…

कुणाला बुक्का लावलाय तुम्ही ?”

पत्नीनं गोंधळून विचारलं.

क्षणार्धात श्रीनाथशास्त्री सदगदीत झाले.

पत्नीच्या प्रश्नाचं उत्तर न देता..कमालीच्या घाईघाईनं ते देवळात परत आले. त्यांनी पाटावरची पोथी उचलून घट्ट हृदयाशी धरली..हळूवार उघडली..आणि पानावरच्या ”दयाघन” या शब्दावर मारलेली कोळशाची फुली त्यांनी अलगद पुसून टाकली !..

पुढच्याच क्षणी पोथी हृदयाशी कवटाळलेल्या श्रीनाथशास्त्रींची पावलं घराच्या दिशेनं सावकाश पडू लागली…
*श्रद्धा !*

*श्रद्धा असली म्हणजे जगात कोणतीही गोष्ट अशक्य नसते.*. 

        

🌺 *अवधूत चिंतन श्री  गुरुदेव दत्त* 🌺

%d bloggers like this: